Ο Αχιλλέας Δημητριάδης ήταν ένας εκ των τριών ομιλητών στην ετήσια συζήτηση που φιλοξενεί το Πανεπιστήμιο του Middlesex με τίτλο «Human Rights and the occupation in Cyprus», όπου ανέλυσε την πρότασή του για τη σύσταση Επιτροπής Αλήθειας.
Σημείωσε ότι οι όροι εντολής της ΔΕΑ είναι περιορισμένοι και θα πρέπει να γίνουν περαιτέρω βήματα για τη σύσταση μιας Επιτροπής Αλήθειας στην Κύπρο. Ανέλυσε τα τέσσερα νομικά βήματα που πρέπει να γίνουν – τροποποίηση των όρων εντολής της ΔΕΑ, του ψηφίσματος της ΓΣ των ΗΕ του 1981, του Περί Αποδείξεως Νόμου και σύσταση εσωτερικών κανονισμών – για να λειτουργήσει αποτελεσματικά μια Επιτροπή Αλήθειας.
Ανέφερε ότι η Επιτροπή Αναπληρωτών Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης ανέβαλε για τον Μάρτιο 2026 την όποια απόφαση σε ό,τι αφορά την εκτέλεση της απόφασης του ΕΔΑΔ στην Τέταρτη Διακρατική Προσφυγή Κύπρου εναντίον της Τουρκίας αναφορικά με θέματα αγνοουμένων. Η Επιτροπή διατηρεί ωστόσο τη διαδικασία επιτήρησης της εφαρμογής της απόφασης του Δικαστηρίου.
Η Τουρκία, τόνισε, έχει υποχρέωση να πάρει μέτρα σε ό,τι αφορά την Τέταρτη Διακρατική Προσφυγή. Κάλεσε την ΚΔ να αποδεχτεί τα €30 εκατ. από την Τουρκία, μέσω του ΣτΕ, και να δώσει ένα σεβαστό ποσό στους συγγενείς των Τουρκοκυπρίων αγνοουμένων υπό τον όρο ότι η Τουρκία θα καταβάλει και τα €60 εκατ. που επεδίκασε το ΕΔΑΔ για τους εγκλωβισμένους.
Υπενθύμισε επίσης την πρόταση για σύσταση Επιτροπής Αλήθειας που έθεσε ο ΠτΔ στον Τ/Κ ηγέτη τον Οκτώβρη 2024, την οποία επανέλαβε στις 20 Ιανουαρίου 2025.
Η σύσταση Επιτροπής Αλήθειας στην Κύπρο είναι εφικτή με συντονισμένη προσπάθεια, υπέδειξε και ζήτησε να δοθεί μια ευκαιρία στην αλήθεια σε ό,τι αφορά το θέμα των αγνοουμένων.
Διερωτήθηκε ακόμα γιατί οι συγγενείς των 1051 Ε/Κ και Τ/Κ τα λείψανα των οποίων έχουν ταυτοποιηθεί δεν έχουν ενημερωθεί πλήρως για το περιεχόμενο των φακέλων των οικείων τους.
Στην παρουσίασή του αναφέρθηκε και σε μια δεύτερη επιλογή, δηλαδή μια νέα συμφωνία μεταξύ των ηγετών των δύο κοινοτήτων, που θα επικυρωθεί με σχετικό ψήφισμα των ΗΕ, να επαναληφθεί η συμφωνία για αμνηστία σε όλους όσοι θα δώσουν πληροφορίες για χώρους ταφής και να υιοθετηθούν εσωτερικοί κανονισμοί.
Καταλήγοντας στην παρουσίασή του, αναφέρθηκε και στη συνάντηση της Γενεύης, 17-18 Μαρτίου, λέγοντας ότι εάν συμφωνηθεί η έναρξη διαπραγματεύσεων θα αποτελεί ένα καλό βήμα. Εάν όχι, τότε η σύσταση Επιτροπής Αλήθειας καθίσταται ακόμα πιο επιτακτική ως ΜΟΕ.
